Türk sinemasının bir büyüğü taşındı! Göçtü gitti. Biz öyle deriz. Güya Süha Arın ölmüş. Yalan ! Ölüm yok ki! O sadece bedeni ile ayrıldı aramızdan. ”Ölmek olmaktır, olmak ölmektir”; ve her nefeste biraz ölürüz. Ama enerji kaybolmaz, bu yüzden onun evrenin içinde- ki varlığını biliyor, hissediyorum. Işıklar içinde uyusun.

Şimdi, bir kez daha, ölülerimizin manevi varlığı ile yaşama gör- güsü konusunda edineceğimiz bilgiler olduğunu düşünüyorum... Evet, aşk olsun göçenlere,onlar da bizimdir.

O bir düzen kurucuydu. Bir rehberdi. Biz, onun gibi insanlara “Hoca” ya da “Usta” deriz. O, bilimsel bilgiyi, kuşkularını ve sezgile-rini yabana atmadan, eleştirel bir bilinçle yorumlayarak yol alan gerçek aşığı çağdaş bir abdaldı. Anayurdu Anadolu’yu diyar diyar dolaştı. Konduğu her mekana, insanlara, çevresine; sevecen, dikkatli, anlamaya hazır gözlerle baktı, baktı ve hepimize şöyle dedi:”Alın gözümü seyreyleyin!..”

Her dem öğrenerek kendini yenileyen ve bildiklerini payla- şan iyi öğretmen, Süha Bey, Hocam, Ustam benim! Biz seni ne kadar anladık? Biz kimi gömdük? Güya şimdi; İstanbul’da, Aşiyan’da, sadık yarinin koynunda yatıyormuşsun. Öyle diyorlar.

Neden mi? İçinde yaşadığımız gerçekliği daha iyi değerlendire–bilmek, hayatı daha sağlıklı bir aşamaya daha dönüştürmek için ay- nalama yapıyoruz. Her dem değişen saydam ve kaypak gerçeği, yeni- den kuşatarak tartışmak amacındayız. Zamanın hoyrat pençesinden in-sanlığın ortak belleğini korumak ve paylaşmak istiyoruz. Ve bunları,”Gerçeğin Sineması” yoluyla vicdanları uyararak, zihinlerimizi açmaya çalışmak gibi bir derdimiz var.

Biz belgesel sinemacılar, gerçeklerle yüzleşmekten kaçınan toplumlar için gerçek bir tehlikeyiz.

O, görevini yerine getirmiş, çok adam yetiştirmiş, bildiklerini şaçmış, gerçek bir aydındı. Göçerken, ardında dünyanın belleğine bir yığın film armağan eden Süha Hoca, evlatlarını yiyen bu ülkede, herkesin suç ortağı olduğunu biliyordu.

Ben, ana dilini onun kadar seven ve hakkını vererek okuyup yazan az insan tanıdım. Zaten, son yıllarında gerçekleştirmek istediği belgeselin konusu, Türk dili ve Türk Dil Devrimi idi.

Süha Arın’ın belgesellerini tüm dünya seyircisi ile buluşturmak, bu konudaki engelleri aşmak, yine hepimizin sorumluluğudur. Hepimizin bir sınav daha yaşamakta olduğunu düşünüyorum.

Yaratıcılarımızı tanımalı, sevmeli, korumalıyız. Türkiye’de belge-selcilerin dünyadaki meslektaşlarından bir eksiği yok, fazlası var efendiler! Yaşarken değerbilir olmalıyız.

Hocamız ölmeden önce, titizliği ya da sezgisi yüzünden, tüm filmlerini yeniden gözden geçirmiş, dijital formatta kopyalarını almış, filmografisi ile ilgili yıllardır biriktirilmiş nice yazılı ve görsel belgeden oluşan arşivi oluşturmuştur. Sanki taşınma öncesi denkler dürülmüş, ilgilenenlere bir yadigar olarak bırakılmıştır.

Belgeselcinin ölümü... Onun ağrısı kaç kişide içselleşmiştir? Her-kes vicdanına sorarak cevaplasın, aynı yolun yolcusu kaç kişi var? Sağlık nedenlerinden ötürü film çekmekten uzaklaştığı, kendini eğit- menliğe adadığı yıllar boyunca, acaba kaç kişi onun ilkeleri doğ- rultusunda taş üstüne taş koydu?

Süha Hoca’yı yolcu ettikten sonraki gecenin sabahı tuhaf bir rüya gördüm. Hoca’nın cansız bedeninin kaynadığı koca bir tencere var, kapağını açıp bakıyorum; pişmiş beş tane mısır.. derken annem geliyor; tencerenin suyuna bakıp, ”Çok temiz”, diyor. Tuhaf.. bu düş nasıl yorumlanabilir? Belki de, yedinci kapıdan girebilecek, gözleri keskin beş kişi vardır ve gelecekte onlar tohum saçacaktır. Ama bu süreçte çok kişi kaynamıştır, kim bilir?

Benim burada yapacak çok işim var.

Bereketli ömrünüzün anısı önünde saygı ve minnetle eğilirim.

Görüşmek üzere Hocam!

Sinemacı-yazar,13/02/04