High Definition (HD)  video diğer standart ve DV formatı video çekimlerinden bazı teknik konularda oldukça farklılıklar gösterir. HD kameralarda, diğerlerinde olmayan çok daha fazla teknik ayarlar bulunmaktadır. Bu teknik ayarlar kamera üzerindeki menü aracılığı ile yapılır. Bu ayarlar interlace ve progressive  sistem ayarları, frame rate ayarları, gamma (renk) ayarları v.s... Standart HD çerçeve oranı 16:9 dur.

Panasonic AK-HC931, Thomson CineStream ve Sony F900 serisi (Cinealta)  gibi HD cameralar üç adet  2/3’’ CCD chipler kullanır, Sony Z1 ve JVC GY-HD100 gibi HDV kameralar ise 1/3’’ .  Optik bir kural olarak görüntü chipleri ufaldıkça alan derinliği artar. Bu durum çekilen sahnenin dramatik etkisini olumsuz yönde etkiler. Geri planın flulaştırılarak ön plandaki nesnelerin öne çıkarılması zorlaşır. Objektifleri değişebilen kameralarda HD için özel olarak üretilmiş objektifler veya film kamerası objektifleri kullanılması tavsiye edilir. Ayrıca fix objektifli kameralarda da zoom arttıkça resim çözünürlüğü azalmaktadır. Bu optik sorunların yakın gelecekte aşılması için çalışılıyor.

 Kullanım alanına göre çeşitli HD formatları vardır. High definition TV yayın formatı 1920X1080 interlace formattır. Bugün mevcut kameralar 1440X1080i, 1290X720p gibi çözünürlük formatları da kullanmaktadırlar. Yukarıda bahsettiğimiz Cinealta, CineStream gibi profesyonel HD ve bazı HDV ve DV kameralar 24 kare progressive (24p) sistem kullanmaktadır. Bu sistem tamamen videodan filme transfer amaçlı olarak  geliştirilmiştir. TV yayını veya DVD ortamında kullanılmaz. Videodan filme transfer genelde tahmin edildiği gibi hiç de kolay ve ucuz bir işlem değildir. 90 dakikalık bir filmin transferi laboratuvara göre 1-2 ay sürebilir. Gerek HD, gerek DV formatta yapılacak çekimlerde kullanılacak kameraların ayarları transferin yapılacağı laboratuvarın önerilerine göre yapılmalıdır. HD ve DV çekimlerde en önemli husus fotoğrafik (film) görüntüye en yakın elektronik görüntüyü yakalamak olduğundan bu durum görüntü yönetmenlerine çekilen sahnenin atmosferik aydınlatmasının yanı sıra ikinci bir görev daha yükler. Bundan dolayı video-film transfer işlemi oldukça tecrübe gerektiren bir çalışmadır. HD çekim sonrası problemlerin yaşanmaması için gözönüne alınması gereken başlıca konular şunlardır:

1-     Parlak alanları çok iyi kontrol edin. Video genelde bu konuda problemlidir, HD daha da çok.

2-     Siyahları çok karartmayın. Post prodüksiyonda çok koyu siyah alanları açma imkanı oldukça azdır.

3-     Otomatik diyafram kesinlikle kullanmayın. Diyaframı normal ışık değerinin çok az üzerinde bağlayın. (Underexpose)

4-     Drama çekimlerinde 1080i,  spor çekimlerinde 720 formatı kullanın.

5-     Interlace daima video, 24p ise film görüntüsü kalitesindedir.

6-     Şu anda HD işin ultra geniş açı objektifler yok. Plan ve mekanları bu durumu göz önüne alarak seçin. Optik sorunlar her gün gelişme gösteriyor.

7-     HD de çok fazla alan derinliği bazı dramatik sahnelerin görsel niteliğini etkileyebilir. Bu da bir optik konu.

8-     HD hem film hem de standart DV den çok daha fazla detay yakalar. Dekor, kostüm, makyaj gibi işlerde çok dikkatli olun.

9-     Eğer filme transfer yapılacaksa kullandığınız kameranın özelliklerine göre 24p veya 1080i/50Hz. (Pal) sistemde çekim yapın ve mutlaka laboratuvar ile teknik detayları önceden konuşun.

CINE 35 FORMAT DIGITAL KAMERALAR

Bu kameralar sadece 35mm’ye transfer amaçlı olarak geliştirilmiş, dış görünümü aynı film kamerası şeklinde electronik sine kameralardır. TV yancılığında kullanılmazlar. Bunların diğer HD veya DV kameralardan farkı kullandıkları bir adet gerçek Süper 35mm film karesi büyüklüğündeki chiplerdir. Kullanılan büyük chipler hem film kalitesine çok yakın görsel çözünürlük sağlar hem de 35mm film objektiflerinin alan derinliğini aynen yansıtır. Panavision Genesis ve Dalsa-Cam kameralar kendi geliştirdikleri çok yüksek çözünürlüklü chipleri, Arriflex D-20 ise 6MB  CMOS chip kullanır. Bunların hiçbiri HD değildir. Fakat kamera çıkışları aynı 1920X1080 çözünürlükte HD kalitesindedir.

HIGH DEFINITION İÇİN IŞIKLANDIRMA

HD çekim için ışıklandırma, standart video ışıklandırmasından daha çok film ışıklandırması niteliğindedir. Fakat yine de bazı farklı durumlar vardır. Örneğin HD gölge ve karanlık alanlar da dahil olmak üzere genelde çok fazla detay yakalar. Bu demektir ki filmde karanlık göreceğimiz bir gölge alanda HD birçok detay yakalar. Bu durum resmin dramatik yapısını  etkilediğinden  ışıklandırma ona göre yapılmalıdır. Bu tamamen görüntü yönetmeninin tecrübesi ile orantılıdır. Böyle durumlarda difüze filtreler kullanmak veya bazı ışık oyunları ile kamufle yapmak ilk akla gelen yöntemler olabilir.

HD nin az ışık gerektirdiği kanısı son derece yanlıştır. HD kameraların ışık hızı genellikle ISO320 dir. Yani film ile aynı. Hatta ISO500 ve 800’lük çok daha hassas negatiflerinde olduğunu unutmayalım. Film prodüksiyonundan farklı olarak HD çekiminde sadece biraz daha küçük jeneratör ve ışık kaynaklarına ihtiyaç olabilir. Işık ekibi ve yapılan iş değişmez.

Mesela  film setinde 12K, 10K, 5K ve bir backlight gibi dört adet ışık kaynağı ile bir sahne aydınlattığımızı düşünelim.  Aynı sahneyi HD kamera ile çekersek kameramızın ışık hızını  filmin iki katı olarak farz edersek bu durumda yegane değişiklik 12K yerine 6K, 10K yerine 5K, vs... ışık kaynakları kullanmaktır. Işık hızını iki katına çıkarmak teknoloji olarak çok önemli bir adımdır fakat  film dilinde bu sadece 1 stoptur. Yine yukarıdaki gibi dört adet ışık kaynağı ve aynı ekibe ihtiyaç vardır. Daha az sayıda ışık kaynağı kullanarak da aynı sahneyi çekebilir miyiz?   Eğer bir yönetmen veya görüntü yönetmeni olarak amacınız sadece bir şekilde görüntü yakalamaksa EVET , bu durumda ne sinema okullarına gitmenize ne de bu yazıyı okumanıza  gerek  kalmaz.

Video ışıklandırması genelde kötü şöhrete sahiptir. Bunda ne videonun ne de çekim yapanların kabahati vardır. Durum tamamen prodüksiyon değerleri ile ilgilidir. Video çoğu zaman film çekmek için gerekli paranın bulunmadığı düşük bütçeli prodüksiyonlarda tercih edilir. Video, film kalitesinde görüntü vermediği için yapımcılarda ışıklandırmaya gerekli önemi vermezler ve netice hiç bir zaman tatmin edici değildir. Aslında videoda film kalitesine en yakın görüntüyü yakalamak için çok daha titiz bir çalışma gerekmiyor mu? HD nin en büyük tehlikesi bir gün filmin yerini almasından çok, fotografik  görüntünün altında bir resim kalitesinin hem yapımcılar hem de sinema seyircisi tarafından kabul edilen norm haline gelmesidir. Burada anlatmak istenen HD nin kalitesizliği değil, gerektiği gibi önemsenmemiş ışıklandırma veya yeterli tecrübeye sahip olmayan görüntü yönetmenlerinin bize izlettiği görüntü kalitesizliğidir. Fakat bazen basit bir ışıklandırmanın da çok güzel neticeler verebileceği gerçeğini belirtmeden geçmeyelim. İstenilen görsel etkiyi en az ışık kaynağı kullanarak yakalamak yılların tecrübesini gerektiren usta görüntü yönetmenlerinin işidir. Son olarak şu anahtar kelimeleri her zaman hatırlayalım,  “daima en etkin görsellik”  , video çekiyoruz diye “ucuz görüntüyü kabullenmemek”.

Teknoloji her dalda takip edilmesi zor bir hızla gelişmekte. HD de aynı şekilde gelişiyor. 1970’lerin başlarından beri üzerinde çalışılmakta olan High Definition teknolojisi neredeyse dünya standartı haline geldi. USA ve Japonya’da HD yayınlar her gün çoğalmakta. 2006 da BBC’nin de HD formata geçeceği biliniyor. Kullandığımız tüm montaj programları HD versiyonlarını veya HD plug-in’lerini geliştirdi. Bu yazıyı yazarken bile yukarıda bahsettiğimiz bazı teknik detaylarda değişiklikler olmuş olabilir. Bu sitede HD ile ilgili (özellikle kameralar) tüm yenilikleri  zaman zaman bu yazıya ekleyeceğiz.  Arada sırada bu siteyi ziyaret ediniz.  

PROSUMER   KAMERALAR 

(Profesyonel amaçla  kullanılabilen ve fiyatları $6000  altında olan Mini-DV  3x1/3”  chip kameralar)

Marka/Model                   Video  Format

Sony  VX2100                   DV 

Sony   PD170                    DV /  DVCAM

Sony   FX1                       DV /  HDV(1080i)

Sony   Z1                         DV / DVCAM / HDV (1080i)

Panasonic  DVX100BE         DV (24p)

Panasonic  HVX200            DV / HDV (24p  ve  1080i) /  P2card

JVC  GY-HD100                  DV /  HDV  (24p ve 1080i)

Canon  XL2                       DV

Canon  XLH1                     DV /  HDV (1080i)

Derleme ve çeviri :Akif Ergüleç

Çevirenin ve Belgeselfilm.com'un izni olmadan bu yazı kopyalanmaz herhangi başka bir şekilde kullanılamaz.